Chemotherapie/Medicijnen

Hieronder volgt een korte beschrijving van de meest gebruikte chemotherapeutica of cytostatica in de kinderoncologie. Ook zijn er enkele andere, veel gebruikte andere medicijnen in opgenomen. De verschillende middelen hebben vaak meerdere namen die soms door elkaar gebruikt worden (stofnaam, merknaam e.d.). De beschrijvingen zijn ontleend aan de dagboekagenda, een initiatief van de Vereniging Ouders, Kinderen en Kanker (VOKK). De meest voorkomende bijwerkingen en bijzonderheden van een medicijn worden vermeld. Als u een volledige lijst van mogelijke bijwerkingen wilt hebben, dan kunt u daarover het beste contact opnemen met uw arts, verpleegkundige, apotheker of de geneesmiddeleninformatiebank van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen.

6-MERCAPTOPURINECICLOSPORINEFLUDARABINEMETHOTREXAATTHIOTEPA
6-THIOGUANINECISPLATINUMFLUOROURACILMITOXANTRONETHYMOGLOBULINE
ADRIAMYCINECLOFARABINEG-CSFMITOXINETOPOTECAN
ALLOPURINOLCO-TRIMOXAZOLGLIVECNATULANVEPESID
AMSACRINECYCLOFOSFAMIDEIDARUBICINEPREDNISONVINBLASTINE
ASPARAGINASECYTOSARIFOSFAMIDERASBURICASEVINCRISTINE
BCNUDACARBAZINEIRINOTECANRITUXIMABVINDESINE
BLEOMYCINEDACTINOMYCINEKYTRILROACCUTANEVM26
BUSULFANDAUNORUBICINELEUCOVORINTACROLIMUSZOFRAN
CARBOPLATINDEXAMETHASONMELFALANTAXOL
CCNUEPIRUBICINEMESNATEMOZOLOMIDE

Terug naar boven


6-MERCAPTOPURINE

Andere namen
6-MP, Puri-Nethol

Wat is het
Een celdeling-remmend medicijn (cytostaticum)

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een tablet die via de mond (oraal) wordt ingenomen.
Een heldere vloeistof die via een ader (intraveneus) als een infuus wordt gegeven.


Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Misselijkheid en braken
Huidveranderingen (rode uitslag)

Bijwerkingen op langere termijn:
Verlaging van het aantal witte bloedlichaampjes (5 dagen-6 weken na toediening)
Ontstoken mondslijmvlies
Leverbeschadiging

Speciale instructies:
Als uw kind na het innemen van dit medicijn braakt (binnen 30 minuten), overleg dan met de verpleegkundige of de tablet opnieuw gegeven moet worden.
De misselijkheid kan grotendeels voorkomen worden door de medicatie niet op een volle maag in te nemen, bij voorkeur 2 uur voor of 2 uur na de maaltijd.
Waarschuw de verpleegkundige of arts als u huidveranderingen bij uw kind bemerkt of als uw kind over jeuk klaagt.

Bijzonderheden:
Regelmatig zal er bloed afgenomen worden om te onderzoeken hoe de werking van de lever is.

Terug naar boven

6-THIOGUANINE

Andere namen:
6-TG, Lanvis

Wat is het:
Een celdeling-remmend medicijn (cytostaticum)

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een tablet die via de mond (oraal) ingenomen moet worden.

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Milde misselijkheid en braken
Huidveranderingen (uitslag)

Bijwerkingen op langere termijn:
Ontstoken mondslijmvlies
Diarree
Verlaging van het aantal witte bloedlichaampjes en de bloedplaatjes
Leverbeschadiging

Speciale instructies:
Als uw kind na het innemen van dit medicijn braakt (binnen 30 minuten), overleg dan met de verpleegkundige of de tablet opnieuw gegeven moet worden.
Bij voorkeur de tablet(ten) 2 uur voor of 2 uur na een maaltijd in laten nemen.
Waarschuw de verpleegkundige of arts als u huidveranderingen bij uw kind bemerkt, of als uw kind over jeuk klaagt.

Bijzonderheden:
Regelmatig zal er bloed afgenomen worden om te onderzoeken hoe de werking van de lever is.

Terug naar boven

ADRIAMYCINE

Andere namen:
Doxorubicine, Adriablastina

Wat is het:
Een celdeling-remmend medicijn. (cytostaticum)

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een rode vloeistof die via een ader (intraveneus) als bolusinjectie in 3 tot 5 minuten of intraveneus als infuus gegeven wordt (afhankelijk van het behandelprotocol).

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Irritatie van de huid (brandwondachtige plekken) als het medicijn buiten het bloedvat komt
Misselijkheid en braken
Roodkleuring van de urine (1 tot 2 dagen na toediening)
Diarree

Bijwerkingen op langere termijn:
Ontstoken mondslijmvlies (5 tot 10 dagen na toediening)
Verlaging van het aantal rode en vooral witte bloedlichaampjes en de bloedplaatjes (10 tot 14 dagen na toediening)
Haaruitval
Beschadiging van de hartspier
Verkleuring of roodheid van de huid over de geïnjecteerde ader of van de (eerder) bestraalde huid
Nagelveranderingen

Speciale instructies:
Waarschuw de arts of verpleegkundige als uw kind klaagt over een brandend of pijnlijk gevoel dat optreedt tijdens de toediening van dit medicijn via een infuus, of als de huid na het toedienen rood of pijnlijk wordt.
De huid is gevoeliger voor zonnebrand. Vermijd zonnebaden en gebruik een anti-zonnebrandmiddel met een hoge beschermingsfactor.

Bijzonderheden:
Dit medicijn kan beschadiging van de hartspier geven. Regelmatig zal er een elektrocardiogram en/of echo van het hart ter controle worden gemaakt.

Terug naar boven

ALLOPURINOL

Andere namen:
Zyloric, Apurin

Wat is het:
Een medicijn dat de hoeveelheid urinezuur in het lichaam vermindert. Urinezuur ontstaat door afbraak van cellen in het lichaam. Door de chemotherapie worden veel cellen afgebroken zodat veel urinezuur ontstaat.

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een tablet die via de mond (oraal) wordt ingenomen, of een heldere vloeistof die via een ader (intraveneus) gegeven wordt.

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Misselijkheid en braken

Bijwerkingen op langere termijn:
Diarree
Huidveranderingen (rode huid, jeuk; kan nog weken aanhouden nadat de medicatie is gestopt)

Bijzonderheden:
Indien nodig wordt de medicatie gestart voor de eerste kuur chemotherapie.

Terug naar boven

AMSACRINE

Andere namen:
Amsidine, m-Amsa

Wat is het:
Een celdeling-remmend medicijn (cytostaticum)

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een oranje-bruine vloeistof die via een ader (intraveneus) als infuus gegeven wordt.

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Misselijkheid en braken
Irritatie van de huid (brandwondachtige plekken) als het medicijn buiten het bloedvat komt
Onregelmatige hartslag
Koorts
Oranjekleuring van de urine (1 tot 2 dagen na toediening)

Bijwerkingen op langere termijn:
Ontstoken mondslijmvlies
Diarree
Verlaging van het aantal witte bloedlichaampjes en de bloedplaatjes

Speciale instructies:
Waarschuw de arts of verpleegkundige als uw kind klaagt over een brandend of pijnlijk gevoel dat optreedt tijdens de toediening van dit medicijn via een infuus, of als de huid na het toedienen rood of pijnlijk wordt.

Bijzonderheden:
Als er bij uw kind een onregelmatige hartslag optreedt, kan het nodig zijn een elektrocardiogram (ECG) en/of een echocardiogram ter controle te maken.

Terug naar boven

ASPARAGINASE

Andere namen:
L-asparaginase, L'ASP, Erwinase, Crasnitin, Oncaspar (PEG)

Wat is het:
Een celdeling-remmend enzym

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een heldere vloeistof die direct in een spier (intramusculair) of via een ader (intraveneus) als infuus in een aantal uren gegeven wordt (afhankelijk van het protocol).

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Misselijkheid en braken
Algehele malaise (koorts, hoofdpijn)
Overgevoeligheidsreactie binnen 1 uur (rillingen, koorts, hoesten, kortademigheid, roodheid van de huid, jeuk, verlaagde bloeddruk)

Bijwerkingen op langere termijn:
Gestoorde aanmaak van (stollings)eiwitten
Suikerziekte (voorbijgaand)
Lever- en alvleesklierbeschadiging
Koude rillingen, koorts en moeheid
Neurologische stoornissen (bijv. verwardheid)

Speciale instructies:
Bij sommige patiënten kan er een overgevoeligheidsreactie optreden. De verpleegkundige zal de eerste uren tijdens en na de intraveneuze toediening van dit middel regelmatig de bloeddruk controleren.
Waarschuw de arts of verpleegkundige als u een van bovenstaande overgevoeligheidsreacties bij uw kind bemerkt.

Bijzonderheden:
Regelmatig zal er bloed worden afgenomen om te onderzoeken hoe de werking van de lever en alvleesklier is en hoe de stolling is.

Terug naar boven

BCNU

Andere namen:
Carmustine, Nitrumon, Carmubris

Wat is het:
Een celdeling-remmend medicijn (cytostaticum)

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een heldere vloeistof die via een ader (intraveneus) als infuus gegeven wordt.

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Misselijkheid en braken (tot enkele uren na de toediening)
Tijdens toediening pijn (branderig gevoel) bij de insteekplaats
'Opvliegers' (rood gezicht) tijdens toediening

Bijwerkingen op langere termijn:
Verlaging van het aantal witte bloedcellen en de bloedplaatjes (3 tot 6 weken na toediening)
Vermoeidheid
Kan in uitzonderlijke gevallen leverbeschadiging geven
Kan in uitzonderlijke gevallen longbeschadiging geven

Speciale instructies:
Waarschuw de arts of verpleegkundige als uw kind klaagt over een brandend of pijnlijk gevoel dat optreedt tijdens de toediening van dit medicijn via een infuus, of als de huid na het toedienen rood of pijnlijk wordt.
Waarschuw de arts of verpleegkundige als uw kind tijdens de toediening gaat hoesten of kortademig wordt.

Bijzonderheden:
Dit medicijn kan longbeschadiging geven. Regelmatig zal er een longfoto gemaakt en/of een longfunctieonderzoek verricht worden ter controle.
Regelmatig zal er bloed afgenomen worden om te onderzoeken hoe de werking van de lever is.

Terug naar boven

BLEOMYCINE

Andere namen:
Bleo, Blenoxane

Wat is het:
Een celdeling-remmend medicijn (cytostaticum)

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een heldere vloeistof die via een ader (intraveneus) als infuus gegeven wordt. Deze medicatie kan ook direct in een spier (intramusculair) of onder de huid (subcutaan) gespoten worden (afhankelijk van het protocol).

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Koorts en koude rillingen
Overgevoeligheidsreactie (jeuk, rode huid, kortademigheid, lage bloeddruk)
Matige misselijkheid en braken (tot 12 uur na toediening)

Bijwerkingen op langere termijn:
Verlaging van het aantal witte bloedlichaampjes en de bloedplaatjes (1 tot 2 weken na toediening)
Ontstoken mondslijmvlies (1 tot 2 weken na toediening)
Vermoeidheid en vermindering van de eetlust (1 tot 14 dagen na toediening)
Haaruitval
Donkere verkleuring van de huidplooien en nagelbed
Longbeschadiging

Speciale instructies:
Waarschuw de arts of verpleegkundige als uw kind klaagt over een brandend of pijnlijk gevoel dat optreedt tijdens de toediening van dit medicijn via een infuus, of als de huid na het toedienen rood of pijnlijk wordt.
Bij sommige patiënten kan er een overgevoeligheidsreactie optreden. Waarschuw de arts of verpleegkundige als u een van bovenstaande overgevoeligheidsreacties bij uw kind bemerkt.

Bijzonderheden:
Dit medicijn kan longbeschadiging geven. Regelmatig zal er een longfoto gemaakt worden en/of een longfunctieonderzoek verricht worden ter controle.

Terug naar boven

BUSULFAN

Andere namen:
Myleran

Wat is het:
Een celdeling-remmend medicijn (cytostaticum)

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een tablet die via de mond (oraal) ingenomen moet worden.

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Misselijkheid en braken

Bijwerkingen op langere termijn:
Verlaging van het aantal witte bloedlichaampjes en de bloedplaatjes (7 tot 14 dagen na toediening)
Huidveranderingen (droge huid, pigmentatie)
Diarree

Speciale instructies:
De huid is gevoeliger voor zonnebrand. Vermijd zonnebaden en gebruik een anti-zonnebrandmiddel met een hoge beschermingsfactor.
Als uw kind na het innemen van dit medicijn braakt (binnen 30 minuten), overleg dan met de verpleegkundige of de tablet opnieuw gegeven moet worden.

Terug naar boven

CARBOPLATIN

Andere namen:
Paraplatin, JM-8

Wat is het:
Een celdeling-remmend medicijn (cytostaticum)

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een heldere vloeistof die via een ader (intraveneus) als infuus in 30 minuten tot 24 uur gegeven wordt (afhankelijk van het protocol).

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Misselijkheid en braken

Bijwerkingen op langere termijn:
Haaruitval
Verlaging van het aantal rode en witte bloedlichaampjes en vooral de bloedplaatjes (2 tot 4 weken na toediening)
Nierbeschadiging
Gehoorverlies
Irritatie van de zenuwbanen, met als gevolg een 'doof' gevoel in of tintelende vingers en tenen

Speciale instructies:
Waarschuw de arts als er een verandering in het gehoor van uw kind optreedt en/of als uw kind klaagt over oorsuizen.

Bijzonderheden:
Dit medicijn kan nierbeschadiging geven. Voor, tijdens en na de toediening wordt bijgehouden hoeveel vocht er opgenomen en uitgescheiden wordt. Regelmatig zal er bloed en urine afgenomen worden om te onderzoeken hoe de werking van de nieren is.
Dit medicijn kan doofheid veroorzaken. Regelmatig zal een gehoortest worden afgenomen ter controle.

Terug naar boven

CCNU

Andere namen:
Lomustine, CeCeNu

Wat is het:
Een celdeling-remmend medicijn (cytostaticum)

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een capsule die via de mond (oraal) ingenomen wordt.

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Misselijkheid en braken

Bijwerkingen op langere termijn:
Ontstoken mondslijmvlies
Verlaging van het aantal witte bloedcellen en de bloedplaatjes
Haaruitval komt soms voor
Lever- en nierbeschadiging

Speciale instructies:
Laat uw kind deze medicatie bij voorkeur 2 tot 3 uur na een maaltijd innemen, vlak voor het slapen gaan.
Laat uw kind bij het innemen een hele beker vocht leegdrinken.
Als uw kind na het innemen van dit medicijn braakt (binnen 30 minuten), overleg dan met de verpleegkundige of de capsule opnieuw gegeven moet worden.

Bijzonderheden:
Regelmatig zal er bloed afgenomen worden om te onderzoeken hoe de werking van de lever en de nieren is.

Terug naar boven

CICLOSPORINE

Andere namen:
Sandimmune, Neoral

Wat is het:
Een medicijn dat gegeven wordt om afstotingreacties tegen te gaan of auto-immuunziekten te onderdrukken.

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een drank of een capsule die via de mond (oraal) ingenomen moet worden. Een heldere vloeistof die via een ader (intraveneus) gegeven wordt.

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Misselijkheid en braken

Bijwerkingen op langere termijn:
Lever- en nierbeschadiging
Verhoogde bloeddruk
Tijdelijke toename van beharing op gezicht en lichaam en veranderingen in het gelaat, zoals dikke wangen
Verhoogde kans op infectie, maagklachten, hoofdpijn
Irritatie van zenuwbanen, met als gevolg een 'doof' gevoel in of tintelende vingers en tenen
Beven van de handen
Stuipen

Speciale instructies:
Als uw kind na het innemen van dit medicijn braakt (binnen 30 minuten), overleg dan met de verpleegkundige of de capsule of het drankje opnieuw gegeven moet worden.

Bijzonderheden:
Regelmatig zal er bloed afgenomen worden om te onderzoeken hoe de werking van de lever en de nieren is.

Terug naar boven

CISPLATINUM

Andere namen:
Cisplatine, Platinol, CDDP, Platosin

Wat is het:
Een celdeling-remmend medicijn (cytostaticum)

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een heldere vloeistof die via een ader (intraveneus) als infuus in 1 tot 24 uur gegeven wordt (afhankelijk van het protocol).

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Misselijkheid en braken (tot enkele dagen na toediening)
Diarree
Verlaging van het magnesiumgehalte in het bloed, met als gevolg spierkrampen en stuipen
Overgevoeligheidsreactie (rusteloosheid, rood gezicht, kortademigheid, hoesten)

Bijwerkingen op langere termijn:
Verlaging van het aantal witte bloedlichaampjes en de bloedplaatjes (7 tot 14 dagen na toediening)
Nierbeschadiging
Irritatie van de zenuwbanen, met als gevolg een 'doof' gevoel in of tintelende vingers en tenen
Gehoorverlies

Speciale instructies:
Waarschuw de arts als er een verandering in het gehoor van uw kind optreedt en/of als uw kind klaagt over oorsuizen.
Bij sommige patiënten kan er een overgevoeligheidsreactie optreden. Waarschuw de arts of verpleegkundige als u een van bovenstaande overgevoeligheidsreacties bij uw kind bemerkt.

Bijzonderheden:
Dit medicijn kan nierbeschadiging geven. Voor, tijdens en na de toediening wordt bijgehouden, hoeveel vocht er opgenomen en uitgescheiden wordt. Regelmatig zal er bloed en urine afgenomen worden om te onderzoeken hoe de werking van de nieren is en hoe het magnesiumgehalte is.
Dit medicijn kan doofheid veroorzaken. Regelmatig zal een gehoortest worden afgenomen ter controle.

Terug naar boven


CLOFARABINE

Andere namen
Evoltra

Wat is het
Een celdeling-remmend medicijn (cytostaticum)

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een heldere kleurloze oplossing die via een ader (intraveneus) als infuus wordt gegeven in 120 minuten.

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Misselijkheid, braken en diarree
Hoofdpijn
Koorts
Angst, rusteloosheid, prikkelbaarheid
Blozen
Jeukende en rode en/of schilferende huiduitslag, ook op handpalmen en voetzolen
Duizeligheid en flauwvallen (verlaagde bloeddruk)

Bijwerkingen op langere termijn:
Verlaging van het aantal witte bloedcellen
Verhoogd risico op infecties en bloedingen
Ontstekingen van de mond-, maag- en darmslijmvliezen
Abnormaal menstruatiepatroon
Verminderde eetlust
Gehoorproblemen
Onvruchtbaarheid
Haaruitval


Speciale instructies:
Waarschuw de arts of de verpleegkundige als uw kind duizelig wordt of flauwvalt en/of hoofdpijn krijgt.
Laat uw kind voldoende drinken tijdens de toediening van clofarabine.
Waarschuw de arts of verpleegkundige als u merkt dat uw kind minder gaat plassen en/of dat de urine donkerder wordt.

Terug naar boven

CO-TRIMOXAZOL, TRIMETHOPRIM-SULFA METHOXAZOL

Andere namen:
Bactrimel, Eusaprim

Wat is het:
Een antibioticum dat gegeven wordt om een bepaalde longontsteking (Pneumocystis carinii) te voorkomen of te behandelen.

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een drank of een tablet die via de mond (oraal) ingenomen moet worden. Een heldere vloeistof die via een ader (intraveneus) als infuus gegeven wordt.

Bijwerkingen op langere termijn:
Overgevoeligheidsreactie van de huid (uitslag, jeuk)
Buikpijn
Bij langdurig gebruik verlaging van het aantal witte bloedlichaampjes en de bloedplaatjes

Speciale instructies:
De huid is gevoeliger voor zonnebrand. Vermijd zonnebaden en gebruik een anti-zonnebrandmiddel met een hoge beschermingsfactor.
Waarschuw de arts of verpleegkundige als u huidveranderingen bij uw kind bemerkt of als uw kind over jeuk klaagt.
Als uw kind binnen 30 minuten na het innemen van dit medicijn braakt, overleg dan met de verpleegkundige of de tablet of het drankje opnieuw gegeven moet worden.

Terug naar boven

CYCLOFOSFAMIDE

Andere namen:
Cyclo, Endoxan, CTX

Wat is het:
Een celdeling-remmend medicijn (cytostaticum)

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een tablet of capsule die via de mond (oraal) moet worden ingenomen. Een heldere vloeistof die via een ader (intraveneus) als infuus in 1 tot 24 uur gegeven wordt (afhankelijk van het protocol).

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Misselijkheid en braken (bij intraveneuze toediening)
Metaalachtige smaak in de mond tijdens en vlak na toediening

Bijwerkingen op langere termijn:
Ontsteking van de blaas met bloederige urine
Verlaging van het aantal witte bloedlichaampjes en de bloedplaatjes (7 tot 14 dagen na toediening)
Haaruitval
Ontstoken mondslijmvlies
Donkere verkleuring van de huid

Speciale instructies:
De tabletten bij voorkeur 's morgens laten innemen.
Als uw kind na het innemen van dit medicijn braakt (binnen 30 minuten), overleg dan met de verpleegkundige of de tablet opnieuw gegeven moet worden.
Zorg voor een goede vochtopname en laat uw kind regelmatig plassen om irritatie van de blaas zo veel mogelijk te voorkomen.
Waarschuw de arts of verpleegkundige als uw kind klaagt over pijn bij het plassen en/of als u bloed in de urine ziet.
Om de metaalachtige smaak die op kan treden tijdens het inspuiten van dit medicijn tegen te gaan kunt u uw kind op een snoepje laten zuigen of kauwgom laten kauwen.

Bijzonderheden:
Voor en na toediening wordt Mesna gegeven om blaasproblemen te voorkomen (afhankelijk van de dosering).

Terug naar boven

CYTOSAR

Andere namen:
Cytosine-arabinoside, Cytarabine, ARA-C, Alexan.

Wat is het:
Een celdeling-remmend medicijn (cytostaticum)


Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een heldere vloeistof die via een ader (intraveneus) als bolusinjectie of langdurig als infuus gegeven wordt. Deze medicatie kan ook onder de huid (subcutaan) gespoten worden of via een lumbaalpunctie/Rickumdrain (intrathecaal) in de liquor gegeven worden (afhankelijk van het protocol).

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Misselijkheid en braken
Diarree
Na toediening via een lumbaalpunctie kan er hoofdpijn ontstaan
Huidveranderingen (roodheid, jeuk)

Bijwerkingen op langere termijn:
Verlaging van het aantal witte bloedlichaampjes en de bloedplaatjes (7 tot 10 dagen na toediening)
Ontstoken mondslijmvlies
Griepachtige verschijnselen zoals spierpijn, koorts en hoofdpijn
Bij hoge doseringen irritatie van de ogen (conjunctivitis)
Haaruitval
Leverbeschadiging

Speciale instructies:
Indien hoge doseringen gegeven worden, kan irritatie van de ogen (conjunctivitis) voorkomen worden door het preventief toedienen van oogdruppels.
Waarschuw de arts of verpleegkundige als u huidveranderingen bij uw kind bemerkt, of als uw kind over jeuk klaagt.

Bijzonderheden:
Bij hoge doseringen kan naast koorts, uitslag en conjunctivitis ook loslaten van de huid van handpalmen en voetzolen voorkomen.
Regelmatig zal er bloed afgenomen worden om te onderzoeken hoe de werking van de lever is.

Terug naar boven

DACARBAZINE

Andere namen:
DTIC-Dome, Deticene

Wat is het:
Een celdeling-remmend medicijn (cytostaticum)

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een heldere vloeistof die via een ader (intraveneus) als infuus gegeven wordt.

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Misselijkheid en braken
Metaalachtige smaak in de mond (tijdens en vlak na toediening)
Irritatie van de huid (brandwondachtige plekken) als het medicijn buiten het bloedvat komt
Vaatkrampen en pijn (tijdens het toedienen)

Bijwerkingen op langere termijn:
Griepachtige verschijnselen (koorts, pijn en moeheid)
Verlaging van het aantal witte bloedlichaampjes en de bloedplaatjes (14 tot 28 dagen na toediening)
Haaruitval

Speciale instructies:
Waarschuw de arts of verpleegkundige als uw kind klaagt over vaatkrampen of een brandend of pijnlijk gevoel dat optreedt tijdens toediening van dit medicijn via een infuus, of als de huid na het toedienen rood of pijnlijk wordt.
Om de metaalachtige smaak die op kan treden tijdens het inspuiten van dit medicijn tegen te gaan kunt u uw kind op een snoepje laten zuigen of kauwgom laten kauwen.

Terug naar boven

DACTINOMYCINE

Andere namen:
Actinomycine D, Lyovac Cosmegen

Wat is het:
Een celdeling-remmend medicijn (cytostaticum)

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een gele vloeistof die via een ader (intraveneus) als bolusinjectie in 3 tot 5 minuten of als infuus in 30 minuten gegeven wordt (afhankelijk van het protocol).

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Misselijkheid en braken
Irritatie van de huid (brandwondachtige plekken) als het medicijn buiten het bloedvat komt

Bijwerkingen op langere termijn:
Ontstoken mondslijmvlies (5 tot 10 dagen na toediening)
Haaruitval
Diarree
Verlaging van het aantal rode en witte bloedlichaampjes en de bloedplaatjes (7 tot 14 dagen na toediening)
Verkleuring of roodheid van de huid in (eerder) bestraald gebied
Pigmentatie van de huid
Acne
Leverbeschadiging

Speciale instructies:
Waarschuw de arts of verpleegkundige als uw kind klaagt over een brandend of pijnlijk gevoel dat optreedt tijdens toediening van dit medicijn, of als de huid na het toedienen rood of pijnlijk wordt.
De huid is gevoeliger voor zonnebrand. Vermijd zonnebaden en gebruik een anti-zonnebrandmiddel met een hoge beschermingsfactor.
De huid kan overgevoelig reageren op bruine pleisters.

Bijzonderheden:
Dit medicijn kan leverbeschadiging geven. Afhankelijk van de dosering zal er bloed afgenomen worden om te onderzoeken hoe de werking van de lever is.

Terug naar boven

DAUNORUBICINE

Andere namen:
daunomycine, rubidomycine, Cerubidine, Daunoblastina

Wat is het:
Een celdeling-remmend medicijn (cytostaticum)

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een rode vloeistof die via een ader (intraveneus) als bolusinjectie of als infuus gegeven wordt (afhankelijk van het protocol).

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Okergele tot roodverkleuring van de urine (gedurende de eerste 24 uur na toediening)
Misselijkheid en braken
Diarree
Irritatie van de huid (brandwondachtige plekken) als het medicijn buiten het bloedvat komt

Bijwerkingen op langere termijn:
Verlaging van het aantal witte bloedlichaampjes en de bloedplaatjes (7 tot 14 dagen na toediening)
Ontstoken mondslijmvlies (1 tot 2 weken na toediening)
Haaruitval
Bij hoge doseringen kan dit medicijn op den duur beschadiging van de hartspier geven
Lever- en nierbeschadiging
Huidreactie van een (eerder) bestraald gebied

Speciale instructies:
Waarschuw de arts of verpleegkundige als uw kind klaagt over een brandend of pijnlijk gevoel dat optreedt tijdens de toediening van dit medicijn, of als de huid na het toedienen rood of pijnlijk wordt.
De huid is gevoeliger voor zonnebrand. Vermijd zonnebaden en gebruik een anti-zonnebrandmiddel met hoge beschermingsfactor.

Bijzonderheden:
Dit medicijn kan beschadiging van de hartspier geven. Er zal regelmatig een echocardiogram en/of elektrocardiogram (ECG) ter controle gemaakt worden.
Regelmatig zal er bloed afgenomen worden om te onderzoeken hoe de werking van de lever en de nieren is.

Terug naar boven


DEXAMETHASON

Andere namen:
Decadron, Dexa

Wat is het:
Een hormoon dat normaal ook door het lichaam wordt gemaakt. Het is ontstekingsremmend en vermindert overgevoeligheidsreacties. Het wordt ook gegeven bij ziekten zoals reuma, astma enz. In sommige gevallen kan het kankercellen doden en versterkt het de werking van bepaalde cytostatica.

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een tablet die via de mond (oraal) wordt ingenomen of een heldere vloeistof die via een ader (intraveneus) wordt ingespoten (afhankelijk van het protocol).

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Branderig gevoel in de maag

Bijwerkingen op langere termijn:
Toename van de eetlust, gewichtstoename en het vasthouden van vocht, waardoor een 'vollemaansgezicht' en een dikke buik ontstaat
Gedragsveranderingen, rusteloosheid, irritatie, agressief gedrag, soms slapeloosheid en depressies
Acne
Verhoging van de bloedsuikers en/of suiker in de urine
Verhoogde bloeddruk
Verminderde reacties bij een infectie

Speciale instructies:
Tabletten tijdens de maaltijd innemen met water of melk. Dit kan helpen om het branderige gevoel te voorkomen.
Als uw kind na het innemen van dit medicijn braakt (binnen 30 minuten), overleg dan met de verpleegkundige of de tablet opnieuw gegeven moet worden.
Bij gebruik van Dexamethason de medicatie niet ineens stoppen. De Dexamethason moet langzaam verminderd worden, het zogenaamde uitsluipen.
Door het gebruik van Dexamethason kunnen infecties versluierd worden.

Bijzonderheden:
De bijwerkingen verdwijnen langzaam als de Dexamethason wordt uitgeslopen.

Terug naar boven

EPIRUBICINE

Andere namen:
4'-epi-adriamycine, 4'-epi-doxorubicine, IMI 28, Farmorubicine

Wat is het:
Een celdeling-remmend medicijn (cytostaticum)

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een rode vloeistof die via een ader (intraveneus) als bolusinjectie in 3 tot 5 minuten of als infuus gegeven wordt (afhankelijk van het protocol).

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Irritatie van de huid (brandwondachtige plekken) als het medicijn buiten het bloedvat komt
Misselijkheid en braken
Roodkleuring van de urine (1 tot 2 dagen na toediening)
Diarree

Bijwerkingen op langere termijn:
Ontstoken mondslijmvlies (5 tot 10 dagen na toediening)
Verlaging van het aantal rode en vooral witte bloedlichaampjes en de bloedplaatjes (10 tot 14 dagen na toediening)
Haaruitval
Beschadiging van de hartspier
Verkleuring of roodheid van de huid over de geïnjecteerde ader of van de (eerder) bestraalde huid
Nagelveranderingen

Speciale instructies:
Waarschuw de arts of verpleegkundige als uw kind klaagt over een brandend of pijnlijk gevoel dat optreedt tijdens toediening van dit medicijn via een infuus, of als de huid na het toedienen rood of pijnlijk wordt.
De huid is gevoeliger voor zonnebrand. Vermijd zonnebaden en gebruik een anti-zonnebrandmiddel met een hoge beschermingsfactor.

Bijzonderheden:
Dit medicijn kan beschadiging van de hartspier geven. Regelmatig zal er een elektrocardiogram (ECG) en/of echocardiogram ter controle worden gemaakt.

Terug naar boven

FLUDARABINE

Andere namen:
Fludara

Wat is het:
Een celdelingremmend medicijn (cytostaticum)

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een tablet die via de mond (oraal) wordt ingenomen.
Een heldere vloeistof die via een ader (intraveneus) als injectie of kortdurend infuus wordt gegeven.

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Koorts en rillingen
Misselijkheid en braken
Diarree

Bijwerkingen op langere termijn:
Verlaging van het aantal witte en rode bloedlichaampjes en bloedplaatjes (7 tot 14 dagen na toediening)
Vermoeidheid en algehele malaise
Ontstoken mondslijmvlies
Vasthouden van vocht
Tintelende vingers en tenen en verminderde spierkracht in handen en onderbenen
Wazig zien
Huiduitslag

Speciale instructies:
Waarschuw de arts of verpleegkundige wanneer u veranderingen aan de huid van uw kind bemerkt, zoals uitslag, blaren, blauwe plekken of bloedingen.
Waarschuw de arts of verpleegkundige wanneer uw kind symptomen van infectie heeft, zoals koorts en rillingen.
Tijdens het gebruik van fludarabine mag uw kind niet ingeënt worden. Bespreek dit met de behandelende arts.

Terug naar boven

FLUOROURACIL

Andere namen:
5-FU, 5-Fluorouracil, Efudix

Wat is het:
Een celdeling-remmend medicijn. (cytostaticum)

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een heldere vloeistof welke via een ader (intraveneus) als bolusinjectie of als infuus gegeven wordt (afhankelijk van het protocol).

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Misselijkheid en braken
Metaalachtige smaak in de mond (tijdens en vlak na de toediening)

Bijwerkingen op langere termijn:
Diarree
Ontstoken mondslijmvlies (5 tot 10 dagen na toediening)
Verlaging van het aantal rode en witte bloedlichaampjes en de bloedplaatjes (10 tot 14 dagen na toediening)
Nagelveranderingen
Huidveranderingen (pigmentatie), vooral in het gezicht en op de handen
Haaruitval
Acné
Kan beschadiging van de hartspier geven

Speciale instructies:
De huid is gevoeliger voor zonnebrand. Vermijd zonnebaden en gebruik een anti-zonnebrandmiddel met een hoge beschermingsfactor.
Om de metaalachtige smaak die op kan treden tijdens het inspuiten van de medicijnen tegen te gaan kunt u uw kind op een snoepje laten zuigen of kauwgom laten kauwen.

Bijzonderheden:
Dit medicijn kan beschadiging van de hartspier geven. Regelmatig zal er een elektrocardiogram (ECG) en/of echocardiogram ter controle worden gemaakt.

Terug naar boven

G-CSF

Andere namen:
Neupogen, filgrastim

Wat is het:
Een menselijk eiwit dat kunstmatig is nagemaakt. Het is de belangrijkste factor, die ervoor zorgt dat het beenmerg een bepaald type witte bloedcellen (neutrofiele granulocyten) produceert. Deze witte bloedcellen zijn in het lichaam de voornaamste verdediging tegen bacteriële infecties. G-CSF stimuleert het beenmerg meer neutrofiele granulocyten aan te maken. Hierdoor kan in veel gevallen het optreden van ernstige verlaging van de granulocyten (granulopenie) worden voorkomen. De tijdsduur van die verlaging kan vaak worden verkort en uitstel van een volgende chemotherapie kan mogelijk worden voorkomen.

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een heldere vloeistof die via een ader (intraveneus) als infuus of via een onderhuidse injectie (subcutaan) éénmaal daags wordt gegeven.

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Roodheid op de plaats van onderhuidse injectie.

Bijwerkingen op langere termijn:
Een milde tot matige spier- of skeletpijn.

Speciale instructies:
Spier- of skeletpijn kunnen worden bestreden met paracetamol. Dit gaat in overleg met uw behandelend arts.
Bij toediening thuis (subcutaan) wordt de huisarts of wijkverpleging ingeschakeld of krijgt u instructie hoe u zelf de injectie kunt toedienen.

Bijzonderheden:
Het bloedbeeld wordt regelmatig gecontroleerd. Als de witte bloedlichaampjes boven een bepaalde waarde gestegen zijn, wordt de toediening gestopt.

Terug naar boven

GLIVEC

Andere namen:
Imatinib

Wat is het:
Een tyrosinekinase-remmend medicijn. Tyrosinekinasen zijn enzymen die een doel-eiwit in de cel kunnen activeren door een fosfaat aan tyrosine te koppelen.

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een tablet die via de mond (oraal) ingenomen wordt.

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Misselijkheid en braken

Bijwerkingen op langere termijn:
Verlaging van het aantal witte en rode bloedlichaampjes en bloedplaatjes
Kans op infecties of bloedingen
Hoofdpijn en duizeligheid
Slapeloosheid
Ontsteking van het bindvlies van de ogen, verhoogde traanafscheiding, wazig zicht
Maagdarmklachten, diarree, verstopping, buikpijn, gebrek aan eetlust
Vochtophoping (meestal in de benen en rond de ogen, soms elders in het lichaam)
Huid: uitslag, jeuk, gevoelsstoornis bijv. kriebelig gevoel
Spierspasmen en –krampen, spier- en gewrichtspijn
Vermoeidheid
Ontstoken mondslijmvlies
Leverafwijkingen

Speciale instructies:
Om irritatie van het maagdarmkanaal te voorkomen, het medicijn bij de maaltijd innemen met een groot glas water.
Bij gelijktijdig gebruik van fluconazol, dexamethason, rifampicyne of paracetamol kan de Glivec-concentratie in het bloed verhoogd of verlaagd zijn. Overleg daarover met de behandelend arts.

Terug naar boven

IDARUBICINE

Andere namen:
Zavedos, Idamycin

Wat is het:
Een celdeling-remmend medicijn (cytostaticum)

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een rode vloeistof welke via een ader (intraveneus) als infuus wordt gegeven.

Bijwerkingen op korte termijn(binnen 24 uur):
Misselijkheid en braken
Urine is verkleurd, van rose tot rood (kan een aantal dagen duren)
Irritatie van de huid (brandwondachtige plekken) als het medicijn buiten het bloedvat komt
Diarree

Bijwerkingen op langere termijn:
Verlaging van het aantal rode en witte bloedlichaampjes en de bloedplaatjes
Ontstoken mondslijmvlies (3 tot 10 dagen na toediening)
Haaruitval
Kan bij hoge doseringen beschadiging van de hartspier veroorzaken
Leverbeschadiging
Verkleuring van de huid van een (eerder) bestraald gebied

Speciale instructies:
Waarschuw de arts of verpleegkundige als uw kind klaagt over een brandend of pijnlijk gevoel dat optreedt tijdens de toediening van dit medicijn, of als de huid na het toedienen rood of pijnlijk wordt.

Bijzonderheden:
Dit medicijn kan beschadiging van de hartspier geven. Er zal regelmatig een echocardiogram en/of elektrocardiogram (ECG) ter controle gemaakt worden.
Regelmatig zal er bloed afgenomen worden om te onderzoeken hoe de werking van de lever is.

Terug naar boven

IFOSFAMIDE

Andere namen:
Holoxan

Wat is het:
Een celdeling-remmend medicijn (cytostaticum)

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een heldere vloeistof welke via een ader (intraveneus) als infuus in 1 tot 24 uur gegeven wordt (afhankelijk van het protocol).

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Misselijkheid en braken
Onrust, verwardheid en stuipen

Bijwerkingen op langere termijn:
Verlaging van het aantal witte bloedlichaampjes en de bloedplaatjes (7 tot 14 dagen na toediening)
Haaruitval
Ontsteking van de blaas met bloederige urine
Nierbeschadiging
Kan beschadiging van de hartspier geven

Speciale instructies:
Laat uw kind regelmatig plassen om blaasproblemen te voorkomen.
Waarschuw de arts of verpleegkundige als uw kind klaagt over pijn bij het plassen en/of als u bloed in de urine ziet.
Waarschuw de arts of verpleegkundige als u onrust of verwardheid bij uw kind bemerkt.

Bijzonderheden:
Voor en na de toediening van dit medicijn wordt Mesna gegeven om blaasproblemen te voorkomen.

Terug naar boven

IRINOTECAN

Andere namen:
Campto, Iricam, Xavetta, Iritec, Jovadolin, Cetomedica, Narimed

Wat is het:
Een celdeling-remmend medicijn (cytostaticum)

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een kleurloze tot lichtgele vloeistof welke via een ader (intraveneus) als infuus wordt gegeven in 30-90 minuten.

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Diarree
Zweten
Buikpijn
Tranende ogen of problemen met zien
Veel speekselvorming

Bijwerkingen op langere termijn:
Ernstige diarree
Verlaging van het aantal rode en witte bloedlichaampjes en bloedplaatjes
Haaruitval
Misselijkheid en braken
Obstipatie (verstopping)
Koorts

Speciale instructies:
Waarschuw de arts of verpleegkundige als uw kind klaagt over een brandend of pijnlijk gevoel dat optreedt tijdens de toediening van dit medicijn of als de huid rood of pijnlijk wordt.
De huid is gevoeliger voor zonnebrand. Vermijd zonnebaden en gebruik een zonnebrandmiddel met een hoge beschermingsfactor.

Bijzonderheden:
Waarschuw de arts of verpleegkundige bij (ernstige) diarree.

Terug naar boven


KYTRIL

Andere namen:
Granisetron

Wat is het:
Een medicijn dat misselijkheid en braken als gevolg van bepaalde soorten chemotherapie en bij radiotherapie tegengaat.

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een tablet die via de mond (oraal) ingenomen moet worden.
Een heldere vloeistof die via een ader (intraveneus) als infuus gegeven wordt.

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Hoofdpijn, duizeligheid, diarree of obstipatie

Bijwerkingen op langere termijn:
Obstipatie (verstopping)

Speciale instructies:
Let goed op de stoelgang van het kind.

Bijzonderheden:
Het kan noodzakelijk zijn dieetmaatregelen te nemen.

Terug naar boven

LEUCOVORIN

Andere namen:
Rescuvolin, Folinezuur, Calciumfolinaat, Ledervorin calcium

Wat is het:
Een vitamine die gegeven wordt ter vermindering van de toxiciteit van hoge doses methotrexaat.

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een tablet die via de mond (oraal) ingenomen moet worden. Een heldere vloeistof die via een ader (intraveneus) als bolusinjectie of als infuus gegeven wordt.

Bijwerkingen:
Misselijkheid en braken

Speciale instructies:
Als uw kind na het innemen van dit medicijn braakt (binnen 30 minuten), overleg dan met de verpleegkundige of de tablet opnieuw gegeven moet worden.

Terug naar boven

MELFALAN

Andere namen:
Alkeran

Wat is het:
Een celdeling-remmend medicijn (cytostaticum)

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een heldere vloeistof die via een ader (intraveneus) als bolusinjectie in een aantal minuten gegeven wordt.
Een tablet die via de mond (oraal) ingenomen moet worden.

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Misselijkheid en braken

Bijwerkingen op langere termijn:
Diarree
Ontstoken mondslijmvlies
Verlaging van het aantal witte bloedlichaampjes en de bloedplaatjes (7 tot 10 dagen na toediening)
Haaruitval
Nierbeschadiging

Bijzonderheden:
Dit medicijn kan nierbeschadiging geven. Voor, tijdens en na toediening wordt bijgehouden hoeveel vocht er wordt opgenomen en uitgescheiden.

Terug naar boven

MESNA

Andere namen:
Uromitexan

Wat is het:
Een medicijn dat helpt de blaas te beschermen tegen de irritatie die veroorzaakt wordt door de cytostatica Ifosfamide en Cyclofosfamide.

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een heldere vloeistof welke direct via een ader (intraveneus) als bolusinjectie wordt ingespoten of via een infuus wordt gegeven (afhankelijk van het protocol).

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Vieze smaak in de mond
Misselijkheid en braken (bij een hoge dosis)
Diarree en buikpijn

Bijwerkingen op langere termijn:
Niet bekend

Speciale instructies:
Om de vieze smaak die op kan treden tijdens het inspuiten van deze medicijnen tegen te gaan kunt u uw kind op een snoepje laten zuigen of kauwgom laten kauwen.
De urine van uw kind kan iets anders van kleur zijn tijdens en vlak na de toediening van de medicatie.

Bijzonderheden:
Mesna wordt afhankelijk van het voorschrift langzaam ingespoten, als kortdurend infuus of als 24 uurs infuus gegeven.

Terug naar boven

METHOTREXAAT

Andere namen:
MTX, Ledertrexate, Emthexate, Mexate

Wat is het:
Een celdeling-remmend medicijn (cytostaticum)

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een heldere gele vloeistof die via een ader (intraveneus) of via een lumbaal/Richumpunctie (intrathecaal) gegeven wordt. Een tablet die via de mond (oraal) wordt ingenomen (afhankelijk van het protocol).


Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Misselijkheid en braken (afhankelijk van de dosering)
Diarree
Hoofdpijn, braken of koorts (bij intrathecale toediening)

Bijwerkingen op langere termijn:
Ontstoken mondslijmvlies (3 tot 5 dagen na toediening)
Verlaging van het aantal witte bloedcellen en de bloedplaatjes (7 tot 14 dagen na toediening)
Haaruitval
Overgevoeligheid voor licht van ogen en huid
Lever- en nierbeschadiging
Algemene malaise

Speciale instructies:
Voor de Hoge Dosis-MTX (HD-MTX) wordt er gestart met het toedienen van Natrium Bicarbonaat en de pH controle van de urine. Tijdens en na de toediening wordt dit voortgezet.
Na de toediening van MTX per infuus wordt er Leucovorin gegeven volgens een schema. Het is belangrijk dat men zich aan dit schema houdt.
Sommige medicijnen, zoals aspirine, sinaspril, bepaalde vitaminepreparaten, bactrimel en bepaalde antibiotica, beïnvloeden en versterken de werking van de MTX. Deze mogen dan ook niet worden ingenomen vlak voor, gedurende en vlak na de kuur.
MTX (oraal, via de mond) mag niet worden ingenomen met melk of melkproducten.
Als uw kind na het innemen van dit medicijn braakt (binnen 30 minuten), overleg dan met de verpleegkundige of de tablet opnieuw gegeven moet worden.
Waarschuw de arts of verpleegkundige als uw kind klaagt over een brandend of pijnlijk gevoel dat optreedt tijdens de toediening van dit medicijn of als de huid na het toedienen rood of pijnlijk wordt.
De huid is gevoeliger voor zonnebrand. Vermijd zonnebaden en gebruik een anti-zonnebrandmiddel met een hoge beschermingsfactor.

Bijzonderheden:
Regelmatig wordt er bloed afgenomen om de MTX-spiegel te bepalen.
Regelmatig zal er bloed afgenomen worden om te onderzoeken hoe de werking van de lever en de nieren is.

Terug naar boven

MITOXANTRONE

Andere namen:
Novantrone

Wat is het:
Een celdeling-remmend medicijn (cytostaticum)

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een blauwe vloeistof welke via een ader (intraveneus) als infuus gegeven wordt.

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Blauw/groene verkleuring van de urine (dit kan een aantal dagen duren)
Misselijkheid en braken

Bijwerkingen op langere termijn:
Verlaging van het aantal witte bloedlichaampjes en de bloedplaatjes (10 tot 21 dagen na toediening)
Ontstoken mondslijmvlies
Haaruitval
Kan bij hoge doseringen beschadiging van de hartspier veroorzaken
Lever- en nier beschadiging

Speciale instructies:
Waarschuw de arts of verpleegkundige als uw kind klaagt over een brandend of pijnlijk gevoel dat optreedt tijdens de toediening van dit medicijn, of als de huid na het toedienen rood of pijnlijk wordt.

Bijzonderheden:
Dit medicijn kan beschadiging van de hartspier geven. Er zal regelmatig een echocardiogram en/of elektrocardiogram (ECG) ter controle gemaakt worden.
Regelmatig zal er bloed afgenomen worden om te onderzoeken hoe de werking van de lever en nieren is.

Terug naar boven

MITOXINE

Andere namen:
Chloormethine, Mustine, Nitrogen Mustard, Stikstofmosterd

Wat is het:
Een celdeling-remmend medicijn. (cytostaticum)

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een heldere vloeistof die via een ader (intraveneus) als bolusinjectie in 3 tot 5 minuten gegeven wordt.

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Misselijkheid en braken
Irritatie van de huid (brandwondachtige plekken) als het medicijn buiten het bloedvat komt
Metaalachtige smaak in de mond (tijdens en vlak na toediening)

Bijwerkingen op langere termijn:
Verlaging van het aantal rode en witte bloedlichaampjes en de bloedplaatjes (7 tot 14 dagen na toediening)
Verkleuring van de ader(en) waarin het medicijn gegeven is
Haaruitval
Vermoeidheid en een grieperig gevoel

Speciale instructies:
Waarschuw de arts of verpleegkundige als uw kind klaagt over een brandend of pijnlijk gevoel dat optreedt tijdens toediening van dit medicijn, of als de huid na het toedienen rood of pijnlijk wordt.
Om de metaalachtige smaak die op kan treden tijdens het inspuiten van de medicijnen tegen te gaan kunt u uw kind op een snoepje laten zuigen of kauwgom laten kauwen.

Terug naar boven

NATULAN

Andere namen:
Procarbazine, Ibenzmethyzin, Methylhydrazine

Wat is het:
Een celdeling-remmend medicijn (cytostaticum)

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een tablet die via de mond (oraal) wordt ingenomen.

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Misselijkheid en braken (gedurende 1 tot 6 uur)
Huidveranderingen (uitslag, jeuk)

Bijwerkingen op langere termijn:
Verlaging van het aantal witte bloedlichaampjes en de bloedplaatjes (14 tot 18 dagen na toediening, gedurende 2 tot 3 weken)
Tintelingen van vingers en tenen, rusteloosheid

Speciale instructies:
Deze medicatie kan in combinatie met alcohol en bepaalde voedingsmiddelen (banaan, tomaat, yoghurt, kaas, chocolade, cola) reacties veroorzaken. Vraag naar een dieetlijst.
Waarschuw de arts of verpleegkundige als u huidveranderingen bij uw kind bemerkt, of als uw kind over jeuk klaagt.

Bijzonderheden:
Vermijdt tyraminehoudende voedingsmiddelen (zie boven).

Terug naar boven

PREDNISON

Andere namen:
Di-adreson F of prednisolon voor injectie

Wat is het:
Een hormoon dat normaal ook door het lichaam gemaakt wordt. Het is ontstekingsremmend en vermindert overgevoeligheidsreacties. Het wordt ook gegeven bij ziekten zoals reuma, astma enz. In sommige gevallen kan het kankercellen doden en versterkt het de werking van bepaalde cytostatica.

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een tablet die via de mond (oraal) wordt ingenomen.
Een heldere vloeistof die via een ader (intraveneus) als bolus, of via een lumbaalpunctie/Rickumdrain (intrathecaal) in de liquor wordt gegeven (afhankelijk van het protocol).

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Branderig gevoel in de maag

Bijwerkingen op langere termijn:
Toename van de eetlust, gewichtstoename en het vasthouden van vocht waardoor een 'vollemaansgezicht' en een dikke buik ontstaat
Gedragsveranderingen, rusteloosheid, irritatie, soms agressief gedrag, depressies en slapeloosheid
Door het vasthouden van water kans op verhoging van de bloeddruk
Verminderde reacties bij een infecties
Verhoging van de bloedsuikers en suiker in de urine
Acne

Speciale instructies:
De tabletten smaken bitter. Ze mogen tijdens de maaltijd worden ingenomen met water of melk. Dit kan ook helpen om het branderige gevoel te voorkomen.
Als uw kind na het innemen van dit medicijn braakt (binnen 30 minuten), overleg dan met de verpleegkundige of de tablet opnieuw gegeven moet worden.
Bij gebruik van prednison de medicatie niet ineens stoppen. De prednison moet langzaam verminderd worden, het zogenaamde uitsluipen.
Door het gebruik van prednison kunnen infecties versluierd worden.

Bijzonderheden:
Op de afdeling wordt regelmatig de urine op suiker en de bloeddruk gecontroleerd.
De bijwerkingen verdwijnen langzaam als de prednison is uitgeslopen.

Terug naar boven

RASBURICASE

Andere namen:
Fasturtec

Wat is het:
Een eiwitproduct (recombinant eiwit uraatoxidase) dat urinezuur afbreekt. Urinezuur wordt gevormd bij de afbraak van (kanker-)cellen en bij een teveel aan urinezuur kunnen er schadelijke kristallen gevormd worden. Het wordt alleen gebruikt in de beginfase van de behandeling als er grote afbraak van cellen wordt verwacht.

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Het middel is een vloeistof voor intraveneus gebruik.

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Koorts, braken, misselijkheid, diarree, hoofdpijn en allergische reacties. Hemolytische anemie (afbraak van rode bloedcellen) kan optreden, met name bij patiënten met een aangeboren stofwisselingsziekte (G6PD-deficiëntie).

Bijwerkingen op langere termijn:
Geen lange termijn effecten bekend

Terug naar boven

RITUXIMAB

Andere namen:
Mabthera

Wat is het:
Een monoklonaal antilichaam. Dat is een eiwit dat een ander uniek eiwit (antigeen genoemd) herkent en zich eraan bindt (immuuntherapie).

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een heldere vloeistof die via een ader (intraveneus) als infuus gegeven wordt.

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Koorts, rillingen
Misselijkheid en braken
Hoofdpijn
Buikpijn
Verlaging van de bloeddruk
Benauwdheid

Bijwerkingen op langere termijn:
Verlaging van het aantal witte en rode bloedlichaampjes en de bloedplaatjes (7 tot 10 dagen na toediening)
Spier- of gewrichtspijn
Huiduitslag
Angst, nervositeit, slapeloosheid
Tintelingen of een doof gevoel in ledematen
Hoesten
Rode ogen
Jeukende neus
Zweten
Smaakveranderingen

Speciale instructies:
Bij sommige patiënten kan een overgevoeligheidsreactie optreden. De verpleegkundige controleert tijdens en na de intraveneuze toediening regelmatig bloeddruk, pols, ademhaling en temperatuur.
Waarschuw de arts of verpleegkundige als u benauwdheid of huiduitslag bij uw kind bemerkt of als uw kind koude rillingen heeft.

Terug naar boven

ROACCUTANE

Andere namen:
Isotretinoïne, 13-cis-Vitamine A-zuur

Wat is het:
Een afgeleide van Vitamine A.

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een capsule die via de mond (oraal) wordt ingenomen. Eventueel kan de inhoud van de capsule worden opgelost in olie (bijv. bak- of braadolie).

Bijwerkingen op langere termijn:
Droge huid, huiduitslag, broze huid (voetzolen, handpalmen)
Droge en/of ontstoken lippen
Droge neus- en keelslijmvliezen waardoor neusbloedingen en heesheid kunnen optreden
Droge ogen waardoor ontsteking van het bindweefselvlies van het oog en andere oogklachten kunnen optreden
Hoofdpijn
Verlaging van het aantal witte en rode bloedlichaampjes en bloedplaatjes
Leverfunctiestoornissen, verhoogde vetspiegels in het bloed
Pijn (gewrichten, spieren, rug)

Speciale instructies:
Vanaf het begin van de behandeling een vochtinbrengende zalf of crème (bijv. vitamine E crème) en lippenbalsem gebruiken.

Bijzonderheden:
Vermijd blootstelling aan direct zonlicht en zorg voor beschermende kleding.
Gebruik een zonnebrandmiddel met een beschermingsfactor van ten minste SPF 15 of een sunblock.

Terug naar boven

TACROLIMUS

Andere namen:
Prograft

Wat is het:
Een medicijn dat het immuunsysteem onderdrukt. Het wordt gegeven om een afstotingsreactie na transplantatie tegen te gaan.

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een capsule die via de mond (oraal) wordt ingenomen.
Een doorzichtige vloeistof die via een ader (intraveneus) als injectie of infuus wordt gegeven.

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Misselijkheid en braken
Diarree, maag- en darmklachten

Bijwerkingen op langere termijn:
Verlaging van het aantal witte en rode bloedlichaampjes en bloedplaatjes (7 tot 14 dagen na toediening)
Koorts
Verhoogde bloeddruk
Hartritmestoornissen
Suikerziekte
Stoornis van de elektrolytenhuishouding
Spierkrampen en pijn in gewrichten, ledematen en rug
Hoofdpijn, duizeligheid, oorsuizingen
Tintelingen en doof gevoel in de handen of voeten
Angst, verwardheid, depressieve gevoelens en stemmingswisselingen
Slapeloosheid
Kortademigheid en hoesten
Lever- en nierfunctiestoornissen
Huiduitslag, jeuk
Haaruitval
Zweten
Verminderd gezichtsvermogen
Verminderde eetlust
Gewichtstoename

Speciale instructies:
Inname op de lege maag 1 uur voor of 2 tot 3 uur na de maaltijd.
De capsules mogen niet met grapefruitsap worden ingenomen omdat dit de werking van het medicijn kan beïnvloeden.
Vermijd overmatige blootstelling van de huid aan zonlicht of UV-straling.

Bijzonderheden:
Regelmatig wordt bloed afgenomen om te controleren of de dosering juist is en om bijwerkingen zoveel mogelijk te beperken.

Terug naar boven

TAXOL

Andere namen:
Paclitaxel

Wat is het:
Een celdeling-remmend medicijn (cytostaticum)

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een heldere vloeistof die via een ader (intraveneus) als infuus wordt gegeven.

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Misselijkheid en braken
Tijdens toediening een lagere hartslag
Overgevoeligheidsreactie (hoge bloeddruk, kortademigheid, huiduitslag, roodheid van de huid)

Bijwerkingen op langere termijn:
Ontstoken mondslijmvlies
Verlaging van het aantal witte bloedlichaampjes en de bloedplaatjes (10 tot18 dagen na toediening)
Diarree
Pijnlijke spieren en kaken
Haaruitval

Speciale instructies:
Bij sommige patiënten kan er een overgevoeligheidsreactie optreden. Waarschuw de arts of verpleegkundige als u een van bovenstaande overgevoeligheidsreacties bij uw kind bemerkt.

Bijzonderheden:
Regelmatig zal hartslag en bloeddruk tijdens de toediening gecontroleerd worden door de verpleegkundige.

Terug naar boven

TEMOZOLOMIDE

Andere namen:
Temodal

Wat is het:
Een celdeling-remmend medicijn (cytostaticum)

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een tablet of capsule die via de mond (per os) wordt ingenomen.

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Misselijkheid en braken
Obstipatie

Bijwerkingen op langere termijn (afhankelijk van de hoogte van de te geven dosis):
Remming van het beenmerg en daardoor verlaging van het aantal rode bloedlichaampjes (bloedarmoede), witte bloedlichaampjes (iets vatbaarder voor infecties) en bloedplaatjes (vertraagde bloedstolling).

Speciale instructies:
Tabletten of capsules eenmaal per dag met veel water op de nuchtere maag innemen.
Mag uitsluitend met appelsap (30 ml) of appelmoes (30 gr) gemengd worden als het innemen met water moeilijk is.
Bij braken na het innemen geen nieuwe dosis geven. De volgende dag de normale dosis geven (niet inhalen!).

Bijzonderheden:
Een kwartier voor toediening een tablet tegen misselijkheid geven.

Terug naar boven

THIOTEPA

Andere namen:
TSPA, Tespa, Ledertepa

Wat is het:
Een celdeling-remmend medicijn (cytostaticum)

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een heldere vloeistof die via een ader (intraveneus) als bolusinjectie in enkele minuten of als infuus gegeven wordt.

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Misselijkheid en braken
Pijnlijk gevoel in het bloedvat (tijdens de toediening)
Hoofdpijn, duizeligheid

Bijwerkingen op langere termijn:
Verlaging van het aantal witte bloedlichaampjes en de bloedplaatjes (7 tot 14 dagen na toediening)

Speciale instructies:
Waarschuw de arts of verpleegkundige als uw kind klaagt over een brandend of pijnlijk gevoel dat optreedt tijdens toediening van dit medicijn, of als de huid na het toedienen rood of pijnlijk wordt.

Terug naar boven

THYMOGLOBULINE

Andere namen:
ATG, Antihumaan thymocytenglobuline

Wat is het:
Een medicijn dat de T-cellen van het immuunsysteem onderdrukt.

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een heldere vloeistof die via een ader (intraveneus) als infuus wordt toegediend.

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Misselijkheid en braken
Allergische reactie tijdens of direct na toediening van het medicijn met als verschijnselen: temperatuurverhoging, rode huiduitslag, vasthouden van vocht, benauwdheid, verlaagde bloeddruk
Duizeligheid

Bijwerkingen op langere termijn:
Allergische reactie tot drie dagen na toediening van het medicijn (met bovengenoemde verschijnselen)
Verlaging van het aantal witte bloedlichaampjes en bloedplaatjes. Dit kan langdurig zijn; dan is bescherming tegen infecties nodig.
Reacties kunnen nog na weken optreden met gewrichtsklachten, spierpijn, koorts en huiduitslag (serumziekte). Daarvoor wordt prednison gegeven.

Speciale instructies:
Tijdens en na toediening van het medicijn controleert de verpleegkundige bloeddruk, pols, ademhaling en temperatuur.
Waarschuw de verpleegkundige bij rillingen, benauwdheid of huiduitslag.

Terug naar boven

TOPOTECAN

Andere namen:
Hycamtin

Wat is het:
Een celdeling-remmend medicijn (cytostaticum)

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een vloeistof die via een ader (intraveneus) als infuus gegeven wordt.

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Misselijkheid en braken

Bijwerkingen op langere termijn:
Ontstoken mondslijmvlies (5-10 dagen na toediening)
Verlaging van het aantal rode en vooral witte bloedlichaampjes en de bloedplaatjes (10-14 dagen na toediening)
Haaruitval
Verminderde eetlust

Speciale instructies:
Waarschuw de arts of verpleegkundige als uw kind klaagt over een brandend of pijnlijk gevoel tijdens de toediening van dit medicijn via een infuus, of als de huid na het toedienen rood of pijnlijk wordt.

Terug naar boven

VEPESID

Andere namen:
VP-16, Etoposide

Wat is het:
Een celdeling-remmend medicijn (cytostaticum)

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een heldere vloeistof die via een ader (intraveneus) als infuus gegeven wordt.
Een capsule die via de mond (oraal) gegeven wordt (afhankelijk van het protocol).

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Misselijkheid en braken
Overgevoeligheidsreactie (jeuk, verstopte neus, kortademigheid, rillingen, koorts en lage bloeddruk)

Bijwerkingen op langere termijn:
Ontstoken mondslijmvlies en lippen
Verlaging van het aantal witte bloedlichaampjes en de bloedplaatjes (7 tot 14 dagen na toediening)
Haaruitval
Diarree bij orale (via de mond) toediening

Speciale instructies:
Bij sommige patiënten kan er een overgevoeligheidsreactie optreden. Waarschuw de arts of verpleegkundige als u een van bovenstaande overgevoeligheidsreacties bij uw kind bemerkt.
Waarschuw de arts of verpleegkundige als uw kind klaagt over een brandend of pijnlijk gevoel dat optreedt tijdens de toediening van dit medicijn, of als de huid na het toedienen rood of pijnlijk wordt.
Als uw kind na het innemen van dit medicijn braakt (binnen 30 minuten), overleg dan met de verpleegkundige of de tablet opnieuw gegeven moet worden.

Bijzonderheden:
De bloeddruk van uw kind zal regelmatig gecontroleerd worden.

Terug naar boven

VINBLASTINE

Andere namen:
Velbe, Vinblastinesulfaat

Wat is het:
Een celdeling-remmend medicijn (cytostaticum)

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een heldere vloeistof die via een ader (intraveneus) als bolusinjectie in 3 tot 5 minuten gegeven wordt.

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Irritatie van de huid (brandwondachtige plekken) als het medicijn buiten het bloedvat komt
Misselijkheid en braken

Bijwerkingen op langere termijn:
Buikpijn, buikkrampen, obstipatie (verstopping)
Irritatie van zenuwbanen, met als gevolg tintelende vingers en tenen, pijn in de kaken en verminderende spierkracht in de onderbenen en de handen
Haaruitval

Speciale instructies:
Waarschuw de arts of verpleegkundige als uw kind klaagt over een brandend of pijnlijk gevoel dat optreedt tijdens de toediening van dit medicijn of als de huid na het toedienen rood of pijnlijk wordt.
De huid is gevoeliger voor zonnebrand. Vermijd zonnebaden en gebruik een anti-zonnebrandmiddel met een hoge beschermingsfactor.
Let goed op de stoelgang van uw kind.

Bijzonderheden:
Het kan noodzakelijk zijn dieetmaatregelen te nemen of om uw kind laxantia te geven.

Terug naar boven

VINCRISTINE

Andere namen:
Oncovin, VCR

Wat is het:
Een celdeling-remmend medicijn (cytostaticum)

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een heldere vloeistof die via een ader (intraveneus) als injectie of als 24-uursinfuus gegeven wordt (afhankelijk van het protocol).

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Irritatie van de huid (brandwondachtige plekken) als het medicijn buiten het bloedvat komt
Obstipatie (verstopping)

Bijwerkingen op langere termijn:
Buikpijn, buikkrampen, obstipatie (verstopping)
Haaruitval
Irritatie van zenuwbanen, met als gevolg tintelende vingers en tenen, pijn in de kaken en verminderde spierkracht in de onderbenen en de handen
Koorts

Speciale instructies:
Waarschuw de arts of verpleegkundige als uw kind klaagt over een brandend of pijnlijk gevoel dat optreedt tijdens de toediening van dit medicijn, of als de huid na het toedienen rood of pijnlijk wordt.
Let goed op de stoelgang van het kind.

Bijzonderheden:
Het kan nodig zijn dieetmaatregelen te nemen of uw kind een laxeermiddel te geven.

Terug naar boven

VINDESINE

Andere namen:
Eldisine

Wat is het:
Een celdeling-remmend medicijn (cytostaticum)

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een heldere vloeistof die via een ader (intraveneus) als bolusinjectie in 3 tot 5 minuten gegeven wordt.

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Irritatie van de huid (brandwondachtige plekken) als het medicijn buiten het bloedvat komt
Misselijkheid en braken
Koorts en koude rillingen

Bijwerkingen op langere termijn:
Verlaging van het aantal witte bloedlichaampjes en de bloedplaatjes (3 tot 5 dagen na toediening)
Buikpijn, buikkrampen, obstipatie (verstopping)
Irritatie van zenuwbanen, met als gevolg tintelende vingers en tenen, pijn in de kaken en verminderde spierkracht in de onderbenen en de handen.
Haaruitval

Speciale instructies:
Waarschuw de arts of verpleegkundige als uw kind klaagt over een brandend of pijnlijk gevoel dat optreedt tijdens de toediening van dit medicijn, of als de huid na het toedienen rood of pijnlijk wordt.
Let goed op de stoelgang van uw kind.

Bijzonderheden:
Het kan nodig zijn dieetmaatregelen te nemen of om uw kind een laxeermiddel te geven.

Terug naar boven

VM26

Andere namen:
Teniposide, Vumon

Wat is het:
Een celdeling-remmend medicijn (cytostaticum)

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een heldere vloeistof die via een ader (intraveneus) als infuus gegeven wordt.

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Misselijkheid en braken
Overgevoeligheidsreactie (rillingen, koorts, hoesten, kortademigheid, roodheid van de huid, jeuk, verlaagde bloeddruk)

Bijwerkingen op langere termijn:
Haaruitval
Ontstoken mondslijmvlies
Verlaging van het aantal witte bloedlichaampjes en de bloedplaatjes (3 tot 14 dagen na toediening)

Speciale instructies:
Bij sommige patiënten kan een overgevoeligheidsreactie optreden. Waarschuw de arts of verpleegkundige als u een van bovenstaande overgevoeligheidsreacties bij uw kind bemerkt.

Terug naar boven

ZOFRAN

Andere namen:
Ondansetron

Wat is het:
Een medicijn dat misselijkheid en braken als gevolg van bepaalde soorten chemotherapie en radiotherapie tegengaat.

Hoe ziet het eruit en hoe wordt het gegeven:
Een drank of tablet die via de mond (oraal) ingenomen wordt.
Een heldere vloeistof die via een ader (intraveneus) als infuus gegeven wordt.

Bijwerkingen op korte termijn (binnen 24 uur):
Hoofdpijn, duizeligheid, diarree of obstipatie
Opvliegingen of een verhit hoofd
Warmtegevoel in de buik

Bijwerkingen op langere termijn:
Obstipatie (verstopping)

Speciale instructies:
Let goed op de stoelgang van uw kind.

Bijzonderheden:
Het kan nodig zijn dieetmaatregelen te nemen.

Terug naar boven